Post, popiół i fiolet

Rozpoczynający się w Środę Popielcową Wielki Post wprowadza nas w atmosferę 40-dniowego okresu przygotowań do uroczystości Zmartwychwstania Pańskiego. W tym dniu wierni zachowują post ścisły a uczestnicząc w liturgii przyjmują na swoje głowy popiół.

Post zobowiązuje do powstrzymania się od spożywania potraw mięsnych oraz do ograniczenia ilości posiłków (dwa skromne i jeden do syta). Oprócz Środy Popielcowej post ścisły obowiązuje także w Wielki Piątek. Można powiedzieć, że w ten sposób owe dni tworzą swego rodzaju klamrę, przez co skłaniają do szczególnej refleksji, zajrzenia w głąb siebie na progu Wielkiego Postu oraz w przede dniu Wielkiej Nocy.

Posypanie głów popiołem symbolizuje nawrócenie i wezwanie do powrotu do Boga. W pierwszym tysiącleciu posypywano popiołem grzeszników rozpoczynjących publiczną pokutę. W 1099 r. papież Urban II upowszechnił ten obrzęd dla całego Kościoła. Oznacza on sytuację człowieka grzesznego, który wyznając na zewnątrz swoją winę wobec Pana ujawnia gotowość wewnętrznego nawrócenia.

Kolorem liturgicznym Wielkiego Postu jest fiolet, który w liturgii symbolizuje pokutę, powagę. Równocześnie kieruje nasz myśli ku wieczności, która jest kresem i wypełnieniem chrześcijańskiej nadziei. Przypomina ponadto, aby w czasie tych czterdziestu dni nawrócić się, zrezygnować ze złych nawyków i pojednać z Bogiem.

Natomiast szaty koloru czerwonego, symbolizującą mękę Chrystusa, używa się ich w czasie Drogi krzyżowej i Gorzkich żali. Nabożeństwa te nazywa się pasyjnymi, ponieważ ukazują pasję-drogę Jezusa, którą przeszedł na Golgotę, aby tam za nas umrzeć. Ponadto czerwone szaty liturgiczne zakłada się w Niedzielę Palmową.

Zgodnie z przepisami liturgicznymi ołtarza nie ozdabia się kwiatami. Może to przypominać obnażonego z szat Pana Jezusa przed ukrzyżowaniem. Ostatnia droga Jezusa nie była usłana różami tylko surowością i zatwardziałością serc tych, za których pragnął oddać życie.

Poświęć tegoroczny Wielki Post również na to by poznać jego bogatą symbolikę. Nie zwlekajmy z poprawą dotychczasowego życia, z odwróceniem wzroku z własnej osoby. Spójrzmy na bliźnich, na ich potrzeby i problemy. Wielki Post daje nam okazję, aby przemyśleć swoje życie.

Sebastian Józiak